Slowakije: Verhalen uit
de witte wildernis
De witte wildernis – White Wilderness
White Wilderness (witte wildernis) is een project van de Slovak Wildlife Society. In 2012 maakte ik als jong afgestudeerde bioloog kennis met dit project. De Volgende 5 jaar (2013-2017) maakte ik deel uit van het team, ik was de Volunteer Team Leader (VTL). Ik stond in voor het contact met de vrijwilligers, maar waarvoor ik het echt deed: ik kon in de winter naar Slowakije om sporen van o.a. wolf en lynx te volgen… Na de witte wildernis ben ik daarna mijn eigen weg gegaan met o.a. Wildlife Impulse om mijn eigen projecten op te richten. Hieronder enkele van mijn beste verhalen uit 6 jaar sporen zoeken in de winter tijdens het White Wilderness project. (Uitgebreidere blog per jaar op mijn Engelse blog).
2012 – slaapplaats van een lynx
Elke dag liepen we een bepaald transect af opzoek naar sporen van allerlei dieren (project witte wildernis). De focus lag wel op de grote roofdieren wolf, lynx en beer. Onze wandeling bracht ons naar een zadel tussen 2 bergjes. Als snel vonden we leuke sporen. De sporen leken op dezen van een huiskat, maar waren groter… Jawel, we hadden sporen van een lynx gevonden.
We besloten om ze te volgen en uit te zoeken wat de lynx daar gedaan had. Als snel brachten de sporen ons naar een open veld. We volgende de sporen nog wat verder, waar de sporen een platgedrukt stukje sneeuw binnengingen. De ovale vorm bleek een rustplaats van een lynx te zijn. De lynx had hier geslapen, of toch even gerust. Deze plaats was mooi in de zon, dus in onze verbeelding zagen we de lynx al lekker zonnen… Maar we waren afgeleid, we moesten dit verder documenteren en we gingen opzoek naar haren op het lynxen-bed zodat deze later konden gebruikt worden voor DNA-analyses. Met succes konden we enkele haren vinden. (Engelse blog 2012)




2013 – Oeraluil slaapt naast ons
Tijdens het witte wildernis project in 2013 ging het niet alleen om sporen, maar hadden we het geluk dat er gedurende minstens 4 dagen een oeraluil in het gebied naast ons guesthouse pleisterde. Dit was leuk om na het veldwerk even de oeraluil te gaan bekijken vooraleer het weer donker werd.
Ook tijdens het veldwerk kwamen we soms sporen tegen van gevleugelde roofdieren (uilen of roofvogels). Af en toe kwamen we ook sporen tegen van kleine knaagdieren zoals muizen en woelmuizen. Met een beetje geluk kun je deze sporen ook even volgen. Heel af en toe zijn er ook vleugelsporen naast te vinden wat erop wijst dat de roofvogel de muis had proberen te vangen. Als de sporen van de muis gestopt zijn bij de vleugelafdrukken, en er eventueel nog een druppel bloed te vinden is ook, dan was de jacht waarschijnlijk succesvol (zie foto onder). (Engelse blog 2013)


2014 – Verse wolvensporen
Wanneer we meer willen weten over de wolvensporen, gaan we de volgende dag terug om de sporen te volgen. Samen met een andere vrijwilliger trok ik op pad. De wolf leek in grote cirkels te lopen. Uiteindelijk waren we op het einde van de dag dus maar 500m van onze startplaats verwijderd. Maar ons geduld werd beloond, na een hele dag wolven sporen te volgen kwamen we uit op een plaats met de restanten van een edelhertkadaver. (Engelse blog 2014)


2015 – 3 dagen wolvensporen volgen
Op een bepaalde dag in het project hadden verschillende groepen sporen gevonden van een wolvenroedel van 5 à 6 wolven. We hadden een gevoel dat deze sporen van dezelfde roedel waren. De volgende dag gingen we deze verschillende plaatsen proberen te verbinden door de sporen te volgen. Al snel bleek dat we op het goede spoor zaten en kregen we heel wat inkijk in het leven van deze wolven. We kwam geregeld uitwerpselen tegen (die we verzamelde voor dieetstudies en DNA-onderzoek), maar we zagen ook hoe de wolven het gebied gebruikten. We volgende de wolven in een klein bosje, waar ze blijkbaar een oud karkas wisten liggen (maar enkel nog beenderen over).
Op de tweede dag dat ik de sporen van deze roedel volgde, gingen ze richten een dorpje. Dus ik was zeer benieuwd wat ze zouden doen. Op het eerste zicht gingen de wolven recht op het dorpje af, maar ongeveer 300m voordat ze de eerste huizen zouden bereiken veranderde de richting. Uiteindelijk deden de wolven een halve cirkel rond het dorp, waarbij ze gelijkaardige afstand hielden tot het dorp. Ze staken een drukke straat over en waren op weg naar de rivier. Daar moesten we onze zoektocht weer staken.
De volgende dag ging onze zoektocht verder aan de andere kant van de rivier. We gingen verder met het volgen van de wolvensporen door de velden, door de bossen. Af en toe splitsten ze op, maar ze kwamen telkens weer bij elkaar. Uiteindelijk kwamen we bij een riviervallei met wat dichtere begroeiing. De wolvensporen waren niet meer samen, ze gingen in alle richtingen. Aanvankelijk wisten we niet meer waar kijken en gingen we bijna opgeven. We bleven zoeken en plots vonden we iets wat onze hoop deed opleven: een bot, zelf een heel onderbeen van een hert. We zaten op het goede spoor en zochten verder. Uiteindelijk kwamen we bij de rest van het karkas uit. Alweer hebben de wolven een edelhert gedood.
Uiteindelijk waren deze 3 dagen super leuk om meer te weten te komen over hoe wolven leven. Voor ons kon het verhaal ook niet beter eindigen dan bij een karkas waar de wolven waarschijnlijk enkele dagen ervoor lekker van gesmuld hadden (enkel spijtig voor het edelhert). (Engelse blog 2015)




2016 – sporen van otter rond kleine riviertjes
Soms vind je ook bijna geen sporen wanneer je een transect aan het wandelen bent, maar dan plots kom je iets tegen. Nabij een rivier kwamen we sporen en glijbanen tegen… dat moeten wel de sporen van een otter zijn. We vonden deze sporen rond een rivier die ongeveer 5m breed was. We bestudeerden de voetafdrukken en volgenden het spoor. Plots gingen de sporen weg van de rivier, en we volgenden… De sporen maakten verschillende stops, en dan gingen ze weer verder in dit typische marterachtige spring patroon… Uiteindelijk verdwenen de sporen onder het ijs van een riviertje at maximum 1m breed was… Weg was de otter. (Engelse blog 2016)

2017 – Een bruine beer kruiste ons pad
Een nieuwe dag in het veld. Op het programma stond een gemakkelijker wandeling waarbij we een vallei moesten controleren op sporen van dieren. we vonden al snel wolvensporen, maar het beste moest nog komen. De vallei was een V-vormige vallei met open loofbos aan de ene kant en een dens sparrenbos aan de andere kant. Op een gegeven moment hoorden we iets aan de linkerkant. Het duurde even voor ik het goed kon lokaliseren, maar ik zag een bruine bol wegrennen. Het was een beer, daar waren we het over eens. We waren het niet eens over de grootte van het dier, maar ik was ervan overtuigd dat het een jong beest was. Terwijl we nog aan het discussiëren waren, hoorden we nog iets anders. Ditmaal kwam het gedonder vanuit de andere vallei met dense sparrenbomen. Er kwam iets van de helling gelopen en voor we het goed en wel beseften stond er een tweede, grotere beer op ruwweg 70m afstand op de weg voor ons. De moeder beer keek even naar ons alvorens de helling op te spurten in de richting van haar jong.
Gemengde gevoelens na deze ervaring, maar onze zintuigen stonden op scherp. Waren de beren al weg? Daar leek het wel op. We ging even de berensporen bestuderen en al snel kwamen we te weten waarom de beren daar waren. In de vallei naast de rivier lag een ouder karkas van een edelhert. Een snel onderzoek bracht aan het licht dat de wolven waarschijnlijk het edelhert gedood hadden en de beren zich er nu aan te goed aan het doen waren. Aangezien deze situatie eerder gevaarlijk was, hoewel we wel bear spray bij hadden, hebben we wijselijk beslist om terug te keren. Er zijn enkele regels in verband met gevaar bij beren. In deze situatie zijn er 2 alarmbelletjes die afgingen: 1) moeder beer met jong en 2) een voedselbron. We zijn dan maar teruggekeerd en onze memorable dag afgesloten in een lokale pub. (Engelse blog 2017)



Hoe verder…
Ondertussen ben ik ook na dit witte wildernis project nog verschillende keren in Slowakije geweest. Ik ben dit land ook tijdens de zomer eens gaan verkennen. Hierdoor heb ik veel kennis opgedaan die ik graag met jullie deel.
Interesse om Slowakije te verkennen. Dan kan je vrijblijvend contact opnemen met mij of met Hans van Bear Tracker Association. Hij is mijn lokale gids.

Wildlife Impulse
Wildlife Impulse is een blog rond wildlife en natuurbelevenis. Deze Nederlandstalige blog focust iets meer op natuurbeleving dichter bij huis. Niet alleen meer focus op België, maar ook een focus op dichter bij huis. Denk maar aan wat je in je omgeving allemaal kan vinden.
Uiteraard is er ook nog plaats voor blogs rond natuur en wildlife van de rest van de wereld. Dit wil ik jullie zeker niet ontnemen. Maar daarrond is de Engelse versie van deze website iets uitgebreider: Engelse Wildlife Impulse blog.
Wildlife Impulse is ook op YouTube:
https://www.youtube.com/c/wildlifeimpulse
